12-р сарын нэг өдөр хөдөөгийн бөглүү тосгоныг бишгүүрийн аялгуу сэрээж, шинэ бэр тосох ёслол бүтэн өдрийн үйл хэрэг болжээ.
Хошууны орлогч дарга Жян хуурай ээжтэй болсон тэр явдал хоёр жилийн өмнөх хэрэг юм. Цагаан сарын өмнө хошуунаас “Эргэж тойрцгооё” хэмээх аян зохион байгуулж, Жян орлогчоор ахлуулсан ажлын хэсэг хошууны хамгийн алсад орших хувьсгалын хуучин сууринд иржээ.
Тэр хоёр явган явсаар багахан толгод дээр гарч таараад, амьсгаа даран хөлсөө арчиж, модны сүүдэрт амсхийхээр суулаа. Зэлүүд газар ийнхүү учирсан хоёрын зүүн тийш яваа нь үсчний хэрэгсэл хийсэн сагс барьсан турь туниа муутай нэгэн бол баруун тийш яваа нь том баадан үүрсэн, сахал ихтэй бүдүүн баараг эр.
Төрд төрийн, сургуульд сургуулийн, үйлдвэрт үйлдвэрийн сүлд байдаг шиг манайд ч бас гэрийн сүлд гэж бий. Сонин байгаа биз? Манай сүлд бол загас, тотгонд сийлсэн сагас.
Галт тэрэгний буудал хүнээр пиг дүүрсэн, дор бүрнээ санаа зовнисон байх бөгөөд хүн бүрийн царай ихэд баргар үзэгдэнэ. Тээш зөөгчид хоёр гараа халаасандаа шаагаад, унтаж байгаа мэт бүр эсгэн зогсоно. Тэд удахгүй орж, мөнгөтэй болохоо мэдэж байгаа тул эртнээс биеэ бэлдэн, нэн соргог байх ба гараанаасаа гарах гэж буй хурдны морьд шиг байж ядаж байгаа нь мэдээж.
Би өтөлжээ, хангалттай хөгширч. Нүдний цэцгийг цагаа бүрхэж, энэ ширээ сандал, байшин барилга, модод бүгдээрээ бөөн бөөн саарал манан болж үзэгдэнэ. Энэ бүхэн миний хараанаас аажмаар холдож, зөвхөн хүрэлцэх мэдрэмждээ найдан тэднийг таньдаг боллоо.
Жи Кан гэрлэлтээ цуцлуулсны дараа хэдийгээр хуучин эхнэртээ сэтгэл нь хөрсөн ч түүний тухай сураг чимээг хайхралгүй өнгөрч чаддаггүй тухайгаа надад байсхийгээд л ярина. Гол нь өөр залуутай болсон эсэхийг нь мэдэх гэж л тэгж чих тавьдаг, хэрэв тийм байвал хүлээн зөвшөөрч чадахгүй гэнэ.
Таксины жолооч зогсоол уруу ороход, зогсоолд нь өөр машин тавьжээ. Жолооч тэр машины дугаарыг тоож харсангүй. Хойд талынх нь эгнээнд байсан нэг сул зогсоолд машинаа байрлуулаад бууж эргэн тойрныг ажлаа.
Эхнэр хэдэн сар нойргүйдэж, цагаан сараас ханш нээгдэх хүртэл тарчилж гүйцлээ. Унтаж байгаад шөнө дүлээр сэрж үүр цайлгана. Сүүлдээ цурам ч хийхээ больж, тайвшруулах эм уугаад ч нэмэр алга. Ханшны өдөр гэж зааг байв уу яав, ханш нээгдсэний дараа шөнө дүлээс хойш унтдаг болов. Аажмаар хэвийн байдалдаа орж эхэллээ. Эхнэрийн нойргүйдэл жилд нэг удаа хөдөлж, гурван сар орчим үргэлжилнэ. Жил бүр давтагдана шүү.
Шүй бол тамгын газрын орлогч дарга. Тэр тавь гарч яваа ч сэтгэл татам сайхан хэвээрээ. Юу ч өмссөн зөвхөн түүнд зориулж захиалсан юм шиг зохихыг яана. Түүний нэрийг уг нь Шүй Лифан гэдэг боловч хүн бүхэн Шүй гэсээр нэрийг нь бүтнээр мэдэх хүн цөөрчээ. Түүний ажил гэж толгойтой үснээс их. Үүний учир нь тэдний байгууллагын дарга нь тамгын газрын даргын албыг хавсран хийдэг бий. Тэр өдөржин борви бохисхийлгүй ажиллаж, зай завсаргүй утсаар ярьж, сэхээ сэвээгүй өдрийг барна.
“Дахиад хүн таарвал заавал дуугарна” гэж бодсоор Чэнь Зин гудамжны бүүдгэр гэрлүүдийг ажиж явлаа. Шөнө дүл болсон тул хаа сайгүй хачин сонин хар сүүдэр үзэгдэнэ. “Энэ муу дугуй юу!” хэмээн арга баран үглэж, өнөөх дугуйгаа түрнэ. Ард нь дугуйны хонх дуугарахад Чэнь Зин: -Хүүе!гэсэн боловч дугуйтай залуу түүний дэргэдүүр гялсхийн өнгөрлөө. Байз!Дугуй унасан залуу наашаа эргэх чинь ….
Аав минь 1949 онд төрсөн болохоор: -Би БНХАУ-тай нас чацуу хүн гэж бахдалтай ярьдаг байж билээ. Ингэж ярихыг нь сонсоогүй уджээ. Аав тэтгэвэрт гартлаа тээврийн жолооч хийсэн юм. Тэр үед жолооч гэдэг хамгийн хүндтэй ажил бөгөөд хүнсний дэлгүүрийн худалдагч, нэхмэлийн үйлдвэрийн ажилчин гурвыг “гурван эрдэнэ” гэдэг байлаа. Аав ид мандаж явсан үеэ ярихдаа: -Би бүр тэнгэрийн зам-өөр явж байсан “Ай хө, Хөх нуур, Төвөдийн өндөрлөгийг ээ …” хэмээн аялна.